Akcje przeprosin i gesty solidarności z Litwinami zostały od razu zaatakowane jako tchórzowskie i zdradzieckie. Podobno jakiś czas temu Litwini powiesili na stadionie inny obraźliwy napis, a więc nasi kibice stanęli w obronie honoru i ojczyzny.

Mnie to nie rusza, bo od dłuższego czasu uważam, że honor jest dla nieokrzesańców i słabeuszy. Nie bijcie, już wyjaśniam.

Steven Pinker, wybitny amerykański psycholog i lingwista, wydał w ubiegłym roku książkę, która narobiła niezłego szumu i od razu wskoczyła na listę bestsellerów. W swojej pracy Pinker podaje dziesiątki statystyk potwierdzających, że wbrew makabrycznym obrazom malowanym przez media żyjemy w coraz bardziej bezpiecznych i pokojowych czasach. Podaje też kilka powodów, dzięki którym łagodniejemy, a jednym z nich jest właśnie stopniowe odrzucanie koncepcji honoru i zastępowanie go przez … godność. Godność, z którą pomijamy prostackie inwektywy i która stawia wybaczenie nad zemstą. To właśnie ona powinna być uważana za wyznacznik prawdziwego charakteru i odwagi.

Honor jest i zawsze był odruchem prymitywnym, napędzanym przez ego i testosteron (kobiety z reguły nie bawią się w zabójstwa honorowe i bójki na stadionach). Nikt nie policzy, ile krwi kosztował naszą kulturę niedorzeczny kult zemsty, osiągający kuriozalne wymiary na przykład w tradycji pojedynków. Sami tylko Rosjanie stracili w ten najgłupszy z możliwych sposobów dwóch wybitnych literatów – Puszkina i Lermontowa. Pinker opisuje nawet sytuacje, w których angielscy szlachcice stawali do walki na śmierć i życie, ponieważ jeden z nich powiedział, że ma ładniejszego psa. Tragikomizm i bezsens błędnego koła odwetów doskonale przedstawia film Ridley’a Scotta „Pojedynek” (polecam, warto!).

Od takich obraz majestatu i skaz na honorze pękają żyłki i leje się krew. Ciekawe, że w Polsce zwolennikami tępej wendety są często ludzie, którzy uważają się za obrońców idei pewnego pana, który przecież wspominał coś o nadstawianiu drugiego policzka.

Wrócę jednak na moje zaolziańskie podwórko, które od lat przyciąga jak magnes „ludzi honoru” zarówno z czeskiej, jak i z polskiej strony granicy. Kilka dni temu grupa cieszyńskich historyków wydała książkę opisującą zbrodnie czeskich żołnierzy popełnione w trakcie walk w 1919 roku. Jest to podobno logiczna reakcja na pomniczek, który ich przeciwnicy zbudowali czeskiemu generałowi. Niestety, zemsta często jest logiczna – a przynajmniej tak wydaje się jej wykonawcom. Czescy nacjonaliści pewnie też uważali, że postawienie kamienia pamiątkowego jest logiczną reakcją na statuę kobity, która stoi w polskim Cieszynie i wskazuje mieczem w stronę Czech. I tak dalej, i tak w nieskończoność.

To koło będzie się toczyło tak długo, jak długo sprawiedliwie oburzeni nie wyrosną z przedszkolnego nastawienia „psze pani, to on zaczął”. Podobne koła toczą się od dekad, a nawet od stuleci w wielu częściach globu i zatrzymują się dopiero wtedy, gdy wśród bijących się chłopców pojawi się ktoś dorosły. Ktoś, kto zamiast szczeniackiego rzucania kamieniami i grania na nosie zachowa się wreszcie po męsku i przeprosi. Niestety, takich bohaterów nadal dotkliwie nam brakuje.

The post Felieton 228 – Honor słabeuszy first appeared on Darek Jedzok.

Ostatnio ktoś wysnuł tezę, że Czesi nie potrafią przeżywać żałoby, podczas gdy Polacy chcą być mistrzami w tej dyscyplinie. I chyba coś w tym będzie.

Polskie serwery od razu przeszły do czarno-białej tonacji, opublikowały artykuły biograficzne o Havlu i wspomnienia jego przyjaciół. Czesi (z wyjątkiem serwera iHned.cz) przez kilka godzin ograniczali się do suchych informacji prasowych, a pod nimi – typowa wiocha i plucie jadu. Na razie dyskusje są zamykane – jedna po drugiej.

Po kilku rozgoryczonych reakcjach moich znajomych czuję potrzebę wyjaśnienia mojej motywacji do opublikowania tego posta. Nie, bynajmniej nie chciałem obrazić Havla ani Czechów. Chodziło mi przede wszystkim o dostarczenie przeciwwagi do artykułów zamieszczanych w polskich mediach, opisujących Havla jako polityka powszechnie cenionego i kochanego.

Tymczasem – jak to dzisiaj trafnie napisał w swoim tekście Mariusz Szczygieł – Havel pełnił ostatnio funkcję chłopca do bicia. Był człowiekiem wyszydzanym przez swoich byłych przeciwników politycznych i bagatelizowanym przez obecnych polityków. Ośmieszanym zarówno przez komunistów, jak i przedstawicieli skrajnej prawicy. Niech poniższa lista internetowych wypocin będzie szokującą, ale dobitną ilustracją. Niech odkryje smutny paradoks, że Havel walczył o wolność słowa także dla takich ludzi.

Sam Havel wiele razy kreślił ostrą granicę między Czechami a “czechaczkami”.

Oto reakcje internetowych czechaczków:

*

Nie będę ronił łez. Także i on sprowadził na nasz kraj tę katastrofę. Szkoda, że obowiązkowa żałoba trafi akurat na święta.

*

Mnie tam bardziej wkurza, że przegrywamy z Ruskimi.

*

szczere kondolencje!!!!Ale jaki pogrzeb państwowy???Przecież pan dysydent wszystko tutaj pokiełbasił … No, teraz to najlepiej się będzie powodzić Daszeńce :-)))!!!!

*

A to już odwalił kitę, prawdo-miłośnik! Ja tam żałoby trzymał nie będę.

*

Już nie polecą żadne jego humanitarne bombowce, aby zabijać ludzi. Dobrze mu tak!

*

No to się Dasza w końcu doczekała.

*

Woda już się zagotowała :))) (czeskie przysłowie – na każdą świnię gotuje się woda)

*

Tragikomiczna figurka naszej historii.

*

W końcu! Kolaborant, którego zazdrości nam cały świat, ma to już za sobą! Będzie impreza!

*

Wigilia za pasem, a Dzieciątko już rozdaje prezenty.

*

Zmarł pijak, kłamca, złodziej i morderca, a głupi Czesi mają płakać …

*

Już się smaży w piekle, bo wielu innym ludziom zgotował je na ziemi.

*

Możecie mnie skasować, ale dla mnie to świetna wiadomość.

*

Pewnego dnia historia oceni go jako bezkonkurencyjnie największego zdrajcę naszego narodu.

*

I teraz będzie żałoba – jak za Stalina, Gottwalda, Zapotockiego …

*

O zmarłych tylko dobrze, ale już żadnego kolejnego Havla.

*

A więc zdrajcy narodu też są śmiertelni? No, no …

*

Wacuś był kontrowersyjną osobą. Trudno stwierdzić, czy był naprawdę tak naiwny, czy za tą swoją postawą starał się ukryć swoje prawdziwe zamiary.

*

Zmarł człowiek, któremu ufało wiele ludzi, a on ich zdradził.

*

W końcu jakaś pozytywna wiadomość.

*

Pajac i symbol skrzywionej demokracji, który był jednocześnie śmieszny i do płaczu. Niemniej jako chrześcijanin mówię R.I.P.

*

The post Zmarł Václav Havel. Polska w żałobie, Czesi się cieszą. first appeared on Darek Jedzok.