The post Wyniki trzeciego konkursu. first appeared on Darek Jedzok.

The post Zaolzie w książce. Konkurs trzeci. first appeared on Darek Jedzok.

Nie mówię bynajmniej o żadnym „celu” ani „sensie” wypadku w Smoleńsku. Przeciwnie, jego największy tragizm polega właśnie na tym, że – jak każdy wypadek – wydarzenie to pozbawione jest jakiegokolwiek sensu.

Nie ma w tym więc – jak słyszałem z różnych stron – kosmicznego planu, woli boskiej ani złej karmy. Katastrofa nie jest też karą za wieloletnie ośmieszanie prezydenta, jak starali się insynuować niektórzy politycy PiS-u. O zamach nie podejrzewam również premiera, pomimo licznych głosów doszukujących się tutaj spisku w myśl hasła „ktoś nie spadł, aby spaść mógł ktoś.”

Dla mnie „tragiczne” jest właśnie to, że w końcu może się okazać, iż śmierć tylu ważnych ludzi niczego nie zmieni. „Tragiczna” jest nie tylko katastrofa samolotu, ale także to, do czego doprowadziła i co odkryła.

Po pierwsze, zdemaskowała ona nieudolność polskich mediów, które dały się unieść fali rozpaczy, rezygnując z rzeczowości i profesjonalizmu. Dziennikarze żywo przypominali linoskoczków z zawrotami głowy albo chirurgów mdlejących na widok krwi. Nawet największe dzienniki sięgały po nagłówki rodem z brukowców, stacje telewizyjne poniżały namacalną, autentyczną rozpacz do poziomu łzawego melodramatu. Zamiast katartycznej żałoby przeżyliśmy tygodniową frustrację.

Po drugie, szczery smutek szybko obrósł w dodatkową warstwę płytkich gestów, miliony wirtualnych świeczek i teatralnych okrzyków. Co więcej, powstał szablon „poprawnej żałoby”, skreślający jakiekolwiek nie-stadne,  prywatne przeżywanie szokujących wydarzeń.

Odsłonięte zostało oblicze XIX-wiecznego patriotyzmu, wyrażanego przez klęczenie i bicie czołem w marmurową posadzkę – patriotyzmu nieszczęśliwie skostniałego, nieżywego. Zawiązanego nie wokół budującej, kojącej jedności, ale wokół wspólnoty Polaków-ofiar okrutnego losu, entuzjastycznych wyznawców kultu hekatomby. Najlepszym symbolem tej narodowej specyfiki było zresztą pochowanie pary prezydenckiej w stęchłym, wawelskim mauzoleum.

Lech Kaczyński nie był „moim” prezydentem. Nie wiem, na jakie wyżyny obłudy musiałbym się wznieść, aby twierdzić coś innego. Jednak nawet gdyby był „mój”, to jego tragiczna śmierć nie stanowiłaby dla mnie ukoronowania żadnej misji. Nie była męczeństwem, ofiarą ani aktem bohaterstwa, nie ma metafizycznego, magicznego znaczenia. Jest po prostu fatalnym, a nade wszystko – gorzko ironicznym zbiegiem okoliczności.

Czy rzeczywiście musi to jednak oznaczać, że wszyscy ci ludzie zginęli nadaremnie? Być może dopiero my możemy nadać sens temu całkowicie bezsensownemu wydarzeniu? Jak? Może poprzez ponowne rozdrapanie i uleczenie narodowych bolączek? Może poprzez krytyczne rozpatrzenie stereotypów i autostereotypów, skruszenie starych klisz? Może poprzez zwykłą, otwartą dyskusję?

Może mimo wszystko jestem niepoprawnym optymistą?

The post Felieton 158 – Frustracja zamiast żałoby first appeared on Darek Jedzok.

Nie chodzi tylko o służbę zdrowia. W na pozór wolnym państwie działają molochy, które całkowicie bezkarnie dyktują warunki, które dowolnie modyfikują w zależności od potrzeb. A co.

Czesi mają swój koncern energetyczny CEZ, który nieustannie podnosi ceny prądu, a jednocześnie bezczelnie chwali się jednym z najwyższych zysków w branży na skalę europejską. Polacy z kolei bawią się przy muzyce duetu PKP i Telekomunikacji Polskiej.

Spółki te inwestują niesamowite pieniądze w kampanie reklamowe okraszone twarzami znanych aktorów, co miesiąc pojawiają się nowe „promocje”. Jakość usług i obsługi klienta utrzymuje się przy tym na poziomie późnego PRL-u, a sprytnie przygotowane zasłony dymne uniemożliwiają orientację w ciągle zmieniającym się systemie nibyzniżek i pseudopromocji, maskujących zawyżone ceny. Jednym słowem – firmy traktują klientów jak bydło w myśl zasady, że trzoda chlewna po czasie przyzwyczai się nawet do najgorszych warunków hodowli.

Bardzo popularnym rozwiązaniem jest w tej sytuacji ucieczka za granicę, za morze lub za ocean – i rozumiem to w jednostkowych przypadkach. Koleżanka wyprowadziła się z Polski, ponieważ ma dziecko chore na cukrzycę i nie mogła znieść widoku lokalnego szpitala, w którym łóżka z pacjentami stały na korytarzu, a zupę roznoszono w wiadrze (!). Dlaczego jednak uciekają z kraju młodzi, wykształceni ludzie, którzy zamiast wpływania na sytuację wolą pracować przy zmywakach?

Wracając do służby zdrowia – w ubiegłym roku NFZ wstrzymał, praktycznie z dnia na dzień, refundowanie eksperymentalnych technik leczenia raka. Dotkniętych zostało – bagatela – kilkadziesiąt procent wszystkich pacjentów, którzy nagle nie wiedzieli, kiedy (i czy w ogóle) wznowią leczenie. Jeszcze w styczniu pewna lekarka została wyrzucona z pracy, ponieważ nadal przepisywała chorym leki. Sytuacja wywołała protest chorych oraz ich rodzin, nowy system został więc po jakimś czasie po cichu wycofany.

Czy można takie zakończenie nazwać happy endem? Oczywiście – jeżeli uszczęśliwia was fakt, że bronimy się przynajmniej wtedy, gdy nasze życie jest bezpośrednio zagrożone.

Gdzieś w drodze od porewolucyjnej euforii do hipermarketowego hedonizmu zgubiliśmy jakąkolwiek motywację do walki o swoje. Marzyliśmy o pastwisku. Dzisiaj cieszymy się z tego, że siedzimy wprawdzie w zasyfionej oborze, ale przynajmniej nas nie biją. Muu.

The post Felieton 157 – Bydło first appeared on Darek Jedzok.

Luksusowa Nohavica i luksusowe Kočko! Luksusowy Putzlacher i aż dwie luksusowe Sikory! Luksusowy Lipus i Trojak! I Szpyrc! I Liberda! No i w końcu – niesmacznie luksusowy Jedzok tyż.

Już za kilka tygodni światło dzienne ujrzy niecodzienny projekt – bibliofilskie zbiorowe wydanie tekstów i grafik autorów związanych z Cieszynem. Książka wydana na papierze ręcznie czerpanym ucieszy oko, palucha i nos.

Ciekawskich zapraszam do obejrzenia pierwszych zdjęć powstającej publikacji, zamożni amatorzy wysmakowanych wydawnictw mogą składać zamówienia na stronie internetowej wytwórni papieru w Velkých Losinách.

Grafika :

Edgar Baran, Józef Drong, Barbara Kowalczyk, Zbigniew Kubeczka, Bronislaw Liberda, Jiřího Neuwirt, Eduard Ovčáček, Ladislav Szpyrc, Ivana Štenclová oraz Stanislav Waszek.

Teksty :

Pavel Gan, Theofil Halama, Alena Hasáková, Darek Jedzok, Tomáš Kočko, Jan Kukuczka, Radovan Lipus, Jaromír Nohavica, Lucyna Przeczek – Waszkowa, Renata Putzlacher – Buchtová, Jacek Sikora, Wladyslaw Sikora, Bogdan Trojak oraz Zuzana Voznicová

The post Cieszyńskie bibliofilenie first appeared on Darek Jedzok.

Na pierwszy rzut oka wszystko wskazuje na to, że jesteśmy na najlepszej drodze do tego, aby stać się kolejną nauczką dla historii, praktyczną realizacją założeń, jakie Erich Fromm przedstawił w swojej książce „Ucieczka od wolności”. Ludzie wyrwani z socjalistycznego ciepełka prostych, dwubiegunowych decyzji „wolno/nie wolno” nagle z przerażeniem stanęli w obliczu straszliwych „ale”, przerażających „jeżeli” i potwornych „gdyby”. Uginają się pod ciężarem konsekwencji, jakie ponoszą za własne działania i pomysły.

Gdy pod koniec lat 80tych tłumy wylegały na ulice, by zaśpiewać chórem pieśni brodatych bardów, wielu chciało uwierzyć w to, że tak już będzie na zawsze. Mądry lud po powrocie z fabryki usiądzie przy kominku, by poczytać dzieciom „Rozmyślania” Marka Aureliusza … A tu „Idol” i silikonowe wokalistki, teletubisie i pokemony, tańce z gwiazdami i dzieci emo.

Wolność słowa jest mylona z chamstwem, inicjatywy społeczne są wyśmiewane, na prawa obywatelskie powołują się najczęściej ci, którzy w pierwszym rzędzie dążą do ich stłamszenia. Z lewej duchy komunistów, z prawej brązowe koszule, od frontu i za plecami zwykła, ludzka złośliwość.

Może jednak znajdziemy jakieś plusy? Może stwierdzimy w końcu, że właśnie w chaosie ideologii, wpływów i znaczeń najłatwiej można znaleźć swoje miejsce, wprowadzić swój prywatny porządek? Tutaj właśnie kryje się dyskretny urok tego paskudnego kaca po sfermentowanych ideałach. Niech tylko głowa pękająca od upicia demokracją broń boże nie prowadzi nas do stwierdzenia „nigdy już nie będę pił”.

The post Kac first appeared on Darek Jedzok.

The post Upírův nářek first appeared on Darek Jedzok.

přes kůži stěn

zavřu před váma oči oken

zatarasím ústa dveří

Jen zkuste protnout

hrdlo vodovodního potrubí

Schoulený pod příkrovem

do bronzova opálené omítky

broukám si

melodie buřičských pochodů

Slané kapky na rtech se pění

jako mořské vlny

chabá napodobenina vzdoru

Snad se to jednou podaří

Zamknu se a zahodím klíč

Udusím se hedvábným roubíkem

touhy po tichu

klidu

bezbřehé prázdnotě

Noc je jen smutnou sestrou dne

The post 19/06/2003 first appeared on Darek Jedzok.

i oddech tłamsi nuda

Gdy nie chce mi się nawet

przedzierać przez jej uda

Gdy myśl ucieka w nicość

i trzewia trawią próźnię

Gdy mózg ulega ciału

i płaszczy się usłużnie

I nie ma tu i teraz

I nie ma tam i potem

Rozkosze zapadają

w horyzont niskim lotem

Gdy dni topnieją w szarość

i noc tak samo szara

Wciąż szepcze na pół martwa

dziwaczna do mnie wiara

że znajdę coś takiego

co chroni przed rozbiciem

tę bańkę przez niektórych

tak wzniośle zwaną życiem

The post 09/12/2003 (Gdy tłoczy mnie mrok chwili) first appeared on Darek Jedzok.

Anglicy narzekają, że ich tradycyjne dżdżownice wypiera dżdżownica kontynentalna, nasze rude wiewióry spycha mafia wiewiór czarnych, kilka tygodni temu na mój balkon naleciała eskadra azjatyckich biedronek i pomimo próśb i gróźb odmówiła opuszczenia pozycji, co rano tworząc złośliwie na zimnych kafelkach chrupiący dywanik martwych ciałek.

Nie wiem jak was, ale mnie nawet cieszy ta wizja spotkań z egzotycznymi gośćmi. Wyobraźcie sobie, ile można będzie zaoszczędzić na kosztach podróży zagranicznych – w myśl zasady „nie przyszła góra do Mahometa…”. Pomijam oczywiście możliwości poznawania nowych, fascynujących chorób zakaźnych czy jadowitych pająków i skorpionów coraz częściej podchodzących pod nasze progi z południa. Duże perspektywy dostrzegam w odciążeniu polityki lokalnej i krajowej poprzez zaangażowanie w procesach decyzyjnych stada ćwiczonych makaków, urząd skarbowy może zacząć korzystać z usług amazońskich pijawek a zakład ubezpieczeń społecznych z afrykańskich sępów i marabutów.

Na razie trzeba jeszcze trochę poczekać. Wierzę jednak, iż nadejdzie taki dzień, kiedy wyruszę na przechadzkę pod Wieżę Piastowską w towarzystwie wiernego kangura, który poniesie w kieszonce portfel i paczkę papierosów swego pana.

The post Wróć, żyżało! first appeared on Darek Jedzok.